بیماری های کاکتوس

آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن

 

آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن

تهیه و تنظیم: امین ذهاب با نام کاربری Amin Zahab

شپشک آردآلود
شپشک آردآلود

به نام خدا

 

شپشک آردآلود (Mealy bug) یا شته ی پشمالو (Woolly aphid) حشره ای با نام علمی Pseudococcus از خانواده ی Pseudococcidae می باشد که بدون اغراق عمده ترین و کشنده ترین آفت کاکتوسها و ساکولنت ها می باشد. این حشرات که طول بدن آنها تا 3 میلی متر هم میرسد دارای پوششی پشمالو و آرد مانند بوده و به راحتی قابل تشخیص می باشند. شپشک های آردآلود به سرعت تکثیر می یابند و برخلاف حشرات سپردار دیگر می توانند به راحتی حرکت کرده و به سرعت به تمامی اندام گیاه حتی ریشه هم سرایت کنند. در صورت عدم کنترل این آفت، نابودی گیاه حتمی است.

 

نشانه های آلودگی گیاه به شپشک:

این حشرات به دلیل داشتن پوشش آرد مانند بر روی بدنشان به راحتی بر روی سطح گیاه قابل تشخیص هستند. همچنین این حشرات تخمهای خود را نیز با پوشش پشمی شکلی می پوشانند و وجود این پوشش نشانه ی حضور این حشرات می باشد. البته گاهی اوقات ممکن است این حشرات خود را در لابلای برگها و یا تیغ ها پنهان کنند و یا فقط در درون خاک و اطراف ریشه حضور داشته باشند که در اینصورت بررسی دقیق تری نیاز است.

آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن

وجود شیره ی عسلی بر روی سطح گیاه نیز می تواند دلیلی بر حضور این حشرات باشد. البته ناگفته نماند برخی از کاکتوس ها به طور طبیعی این شیره را از خود ترشح می کنند ولی معمولا شیره ای که شپشک ها ترشح می کنند مورد هجوم قارچ های سیاه رنگ قرار می گیرد. وجود این شیره بر روی گیاه موجب جذب مورچه ها نیز می شود و در واقع مورچه ها به نوعی پرورش دهنده ی این حشرات می باشند. پس ازدحام مورچه ها در اطراف گیاه می تواند دال بر وجود این آفت باشد.

آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن

گیاه آلوده معمولا دچار توقف رشد شده و حالت بیمار و چروکیده به خود می گیرد و از آنجائیکه این حشرات علاقه ی خاصی به قسمتهای جوان و تازه ی گیاه دارند این قسمتها شکل اصلی خود را به سرعت از دست می دهند. برگهای ساکولنت ها نیز کوچک شده و شکل طبیعی خود را از دست می دهند و به راحتی از تنه جدا می شوند.

آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن

 

راههای کنترل و نابودی شپشک:

جمله ی معروف پیشگیری بهتر از درمان است در مورد شپشک آردآلود مصداق بارزی دارد.  از آنجاکه این حشره به سرعت تکثیر شده و به راحتی به تمام مجموعه سرایت پیدا می کند، ممکن است قبل از اینکه از حضورش اطلاع پیدا کنید خسارت هنگفتی به مجموعه ی شما وارد کند پس بهتر آنست که قبل از اضافه کردن واریته ای جدید به مجموعه ، حتما آنرا قرنطینه کرده و پس از بررسی و اطمینان از عدم وجود این حشره، گیاه را وارد مجموعه کنید. همچنین بررسی خاک و گلدان و ریشه های گیاه جدیدالورود نیز توصیه می شود. بهتر است گیاه را در قرنطینه از گلدان خارج کرده و به بررسی ریشه و گلدان بپردازید و پس از اطمینان کامل گیاه را در همان گلدان و یا گلدان و خاک جدید بکارید.

و اما در صورت مشاهده ی این آفت بر روی گیاه ،اگر تعداد حشرات کم است بهترین راه، نابود کردن آنها با پنس و یا وسیله ی مناسب دیگری است. البته گیاه می بایست به طور مداوم مورد بررسی قرار گیرد تا از نابودی کامل این حشرات و تخمهای آن ها اطمینان حاصل شود. راه دیگر جدا کردن قسمتهای آلوده ی گیاه است که البته می بایست به صورت کامل و بدون نقص انجام شود تا حتی ذره ای از تخمها و یا لاروهای این حشره هم باقی نماند. متاسفانه این روش را نمی توان در مورد همه ی کاکتوس ها و ساکولنت ها به کار برد.

یکی دیگر از راههای بی ضرر خلاصی از شر این آفت غوطه ور کردن گیاه در آب گرم است. طبق تحقیقات دانشگاه هاوایی اکثر حشرات آفت در آب با دمای 49 درجه ی سانتی گراد نابود می شوند. بدین منظور گیاه را حدود 5 تا 12 دقیقه در آبی با دمای 49 درجه غوطه ور سازید. دمای آب نباید از 49 بیشتر باشد چون ممکن است موجب نابودی گیاه شود. همچنین برای نابودی آفت ریشه، خاک اطراف ریشه را برطرف کرده و پس از جدا کردن ریشه های آلوده، ریشه را در آب غوطه ور سازید. پس از اطمینان از نابودی حشرات، گیاه را در گوشه ای به دور از سرما و نور مستقیم آفتاب قرار دهید تا خشک شده و آماده ی کاشت مجدد شود. (تذکر: بنده شخصا از این روش استفاده نکرده ام و از ریسک انجام آن آگاهی ندارم).

دود دادن گیاهان نیز از روش های دیگری است که برای کنترل و دفع حشرات آفت توصیه شده است که البته مستلزم تکرار بوده و همیشه امکان آن وجود ندارد. همچنین استفاده از عصاره ی جوشانده ی اکالیپتوس نیز خالی از فایده نخواهد بود. (مراجعه به مقاله ی جناب آقای صرامی)

نوعی کفشدوزک بدون خال با نام علمی Cryptolaemus montrouzieri نیز وجود دارد که بومی استرالیا بوده و اشتهای سیری ناپذیری در خوردن شپشک ها دارد و در مناطقی که امکان دسترسی به آن وجود دارد به عنوان اولین و موثرترین عامل کنترل کننده شپشک مورد استفاده قرار می گیرد.

آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن
آشنایی با شپشک آردآلود و راههای مقابله با آن

روشهای شیمیایی دفع شپشک آردآلود:

یکی از دلایلی که استفاده از سموم آفت کش را در مواجه با شپشک آردآلود بی اثر می کند مقاومت این حشرات در مقابل سموم تماسی به خاطر وجود سپر محافظ است. همچنین پنهان شدن این حشره در لابلای برگها و تیغ ها و یا در خاک دسترسی به آنرا سخت می کند. استفاده از سموم سیستمیک در برخورد با این آفت اثربخشی بهتری خواهد داشت.

مالاتیون به عنوان یکی از سموم تماسی استفاده گسترده ای در برخورد با این آفت دارد که البته در مورد خانواده ی کراسولاسه استفاده از این سم توصیه نمی شود. این سم را می توان به صورت پاششی بر روی گیاه استفاده کرد و یا گیاه را در محلول این سم غوطه ور ساخت. همچنین می توان از این سم به صورت آبیاری برای کنترل شپشک ریشه هم استفاده کرد. تکرار استفاده از این سم طبق راهنمای مندرج بر روی بروشور آن توصیه می شود.

فن پروپاترین از سموم کنه کش تماسی و غیرسیستمیک است که علاوه بر کنه، طیف وسیعی از حشرات آفت دیگر را نیز نابود می کند. این سم را بنده استفاده نموده و جواب گرفته ام. البته در مورد همه ی کاکتوس ها و ساکولنت ها توصیه نمیکنم.

دیمتوات از جمله سموم سیستمیک و از خانواده ی ارگانوفسفره است که وارد شیره ی گیاه شده و به راحتی حشرات مکنده را نابود می کند.

نکته: بسیاری از سموم علاوه بر داشتن مضرات بسیار بر سلامتی گیاه و انسان، به دلیل مقاوم شدن حشرات آفت اثر بخشی خود را از دست داده اند. پس بهتر است به دنبال سمومی باشید که کارایی لازم را داشته باشند.

نکته: سموم تماسی معمولا روغنی بوده و گیاه سم پاشی شده اگر در معرض آفتاب قرار بگیرد دچار سوختگی خواهد شد.

نکته: استفاده از سموم سیستمیک فقط در فصل رشد کاکتوس کارایی دارد چون شیرابه ی درون کاکتوس فعال است.

 

در پایان تاکید می کنم که بهترین راه کنترل این آفت همان پیشگیری از ورود آن است.

 

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

‫14 نظرها

  1. سلام متاسفانه مجموعه ی من دچار شپشک پشم آلود شده و باوجود اینکه تا امروز ۳ بار از سم برای نابودی اون استفاده کردم اما متاسفانه هنوز هست.
    لطفا راهنمایی کنید موثر ترین راه برای من چیه؟ ممنون

    1. دوست عزیز سلام و درود…
      با توجه به این مسئله که آفات به مرور زمان نسبت به سمومی که در محل زندگیتان استفاده می شود مقاوم می گردند بهترین راهی که میشود پیشنهاد کرد آن است که برای تهیه سم از سم فروشی های محل سکونت خود جویا بشید، فقط قبل از مراجعت به مغازه یک نمونه از آفت را با خود بهمراه داشته باشید.
      اما سعی کنید همواره پیشگیری کنید و همچنین تا حد امکان از راهای بیولوژیک برای دفع افات استفاده نمایید.
      موفق باشید.

    1. معمولا بعد از دو تا سه دوره سم پاشی شپشکها از بین میرن (البته به شرطی که از نبودن آفت در محل نگهداری گیاهتون اطمینان حاصل کنید)، از این جهت پیشنهاد میکنم حتما از دود دهی کنید محل نگهداری گیاهتونو، معمولا این آفات با دود از محل نگهداری رونده میشن.البته اینم باید درنظر بگیری که سمی که استفاده کردی نباید سیستمیک باشه و باید تو این فصل غیرسیستمیک و تماسی باشه….
      ولی در مورد تعویض خاک تو این فصل اصلا توصیه نمیشه، چون امکان از بین رفتن گیاهتون خیلی خیلی بالا میره، یعنی اگ شپشکها هم نابودش نکنن این تعویض خاک تو این فصل نابودشون میکنه…
      اگر مطمئن هستید که تو خاک هم نفوذ کردن میتونید به خاک هم دود بدین.
      البته من جایی شنیده بودم که یکی از دوستان برای دور کردن افات از خاک، از چوب دارچین استفاده میکنه…نمیدونم چقد تاثیر داره…بدین جهت توصیه نمیکنم.

  2. سلام
    من هم گل گلوکسینیام دچار همین بیماری شده . ولی برگاشو چیدم و خاکشو عوض کردم. از چی به چی تبدیل شد حیونکی.
    اما یه سوال داشتم این گل من کنار گلای دیگه بود مثل شمعدانی و بنفشه های آفریقاییم آیا به اونها هم سرایت میکنه؟. من سه دوره سپاشی کردم همه شون رو بنظرم دیگه پیداشون نیست. تا کی من ادامه بدم؟ فقط از کجا تشخیص بدم رو بقیه هم هست. گاهی روی بنفشه هام یه دونه های سفید کوچولو هست اندازه نقطه بلافاصله پاکشون می کنم فقط دلم میلرزه یهو از این شپشکا باشه. من برا مهارش چیکار کنم؟

  3. با سلام من هم ریشه کاکتوس هام شپشک گرفتن، روی بعضی گیاهامم بود و همه رو با سم از بین بردم اما الان دیدم به ریشه و خاک یکی از کاکتوس هامم نفوذ کردن و حدس میزنم به باقی کاکتوس هامم سرایت کنه و وصد در صد سرایت کرده

    بند ه هم نیاز به راهنمایی دارم
    چه سمی ؟
    چه مقدار ؟
    برای چه مدت ؟
    ایا اگر سم رو به خاک بدیم امکان از بین رفتن اونها هست و به کاکاتوس صدمه نمیزنه این سم که باعث خشک شدنش بشه ؟ چون فک میکنم برای تعدادی زیاد از کاکتوس ها این روش شستن ریشه خدایی قابل انجام نیست

  4. با سلام خدمت دوستان
    مجموعه من هم دچار این موجود شد و هر راهی را امتحان کردم و فقط از تعدادشان برای مدتی کاسته شد.
    بهترین راه برای کنترل شستن گیاه با فشار آب هست. میگم کنترل چون فکر میکنم این موجود ریشه کن نمیشود .
    من گیاهان آلوده را به حمام میبرم و با فشار آب گرم این کار را انجام میدهم توصیه میکنم روی خاک را با نایلون بپوشانید تا شپشک ها روی خاک نریزند.

  5. سلام.ببخشید گیاه کورتون من شپشک داشت .خیلی زیاد بود.ازکسی پرسیدم گفتن که خودش ازبین میره اب پاشی نکنید..ولی یکمدت گذشت به گیاه حسن یوسفمم رسید.ازسم مالیتونا استفاده میکردم. بعدش با دستمال همه برگ هارو تمیزکردم.چیزی روی ساقه ها نمونده الان.برگ هاییکه شپشک زیاد بود هم کندم و به همراه دستمال ها انداختم دور.ریشه حسن یوسفمو که دراوردم پربود از شپشک.اونهم انداختم دور.الان سوال من اینه که خاک روهم باید بریزم دور|؟شپشک داخل خاک هم میمونه؟یا مثلا اگر از رو برگ ها افتاده باشه داخل خاک.کورتونمم نمیتونم از خاک دربیارم چون خراب میشه.چیکارکنم؟الان دوتا گلدونم فقط خاکه داخلش.اشکال نداره داخلش گیاه دیگه بکارم؟

دیدگاهتان را بنویسید

بستن
بستن