آموزش تعویض گلدانآموزش های ویکی کاکتوس

آموزش تعویض گلدان کاکتوس

 

آموزش تعویض گلدان کاکتوس

تهیه و تنظیم: امین ذهاب ناظوری با نام کاربری samurai

 

به نام خدا

 

با شروع فصل بهار و گرم شدن تدریجی هوا، بسیاری از دوستان اقدام به تعویض گلدان کاکتوس هایشان می کنند. از اینرو لازم دانستم نکاتی در مورد تعویض گلدان متذکر شوم تا خدای نکرده هیچ یک از عزیزان شاهد از دست دادن گیاهان خود نباشند.

در ابتدا ذکر این نکته لازم است که هر کاکتوسی شرایط رشد متفاوتی نسبت به بقیه دارد و مطالب مطرح شده در این مقاله تقریبا به طور کلی بیان شده است.

 

زمان تعویض گلدان:

اصولا کاکتوس ها میانه ی خوبی با تعویض گلدان مکرر ندارند و تعویض گلدان غیر اصولی صدمات زیادی به آن ها وارد می کند. برای بیشتر کاکتوس های کند رشد خصوصا گونه های کروی شکل بهترین زمان برای تعویض گلدان موقعی است که بدنه ی گیاه به لبه ی گلدان رسیده باشد. در این هنگام تقریبا می توان مطمئن بود که گلدان از ریشه اشباع شده است. در مورد کاکتوس های ستونی نیز اجازه دهید تا ریشه کاملا گلدان را فرا گیرد. اگر گلدان پلاستیکی باشد می توان از سفت بودن آن در مقابل فشار این را فهمید. بیرون آمدن ریشه ها از سوراخ های کف گلدان همیشه دلیل بر اشباع شدن گلدان نیست ولی بهتر است در این حالت هم گلدان تعویض شود.

potbound_echinopsis_a_800
اشباع شدن گلدان
by www.cactiguide.com
root bound
اشباع شدن گلدان

 

فصل مناسب تعویض گلدان:

بهترین موقع برای تعویض گلدان فصول گرم سال می باشد که هم رطوبت هوا پایینتر است و هم ریشه های گیاه فعال هستند. از آنجا که در حین تعویض گلدان ریشه ها معمولا زخمی شده و یا جدا می شوند پس احتیاج به ترمیم شدن دارند. اگر رطوبت هوا زیاد باشد و یا ریشه ها به دلیل سردی هوا فعالیتشان محدود شده باشد در نتیجه عمل ترمیم به تاخیر افتاده و بعد از کاشت مجدد کاکتوس، ریشه ها مستعد ابتلا به قارچ ها و عفونت می شوند. البته ناگفته نماند که گرمای بسیار زیاد و خشکی بیش از حد هوا نیز عامل بازدارنده ای برای اقدام به تعویض گلدان می باشد.

 

انتخاب گلدان مناسب:

انتخاب گلدان مناسب در هنگام تعویض گلدان نکته ی مهمی است که باید به آن توجه داشت. استفاده از گلدان خیلی بزرگ نسبت به اندازه ی گیاه می تواند منجر به توقف رشد یا از بین رفتن کاکتوس شود. گلدان بزرگ یعنی استفاده از خاک بیشتر و آبیاری بیشتر و در نتیجه پوسیدگی ریشه ها به دلیل رطوبت بالا.

برای گونه های کند رشد و دارای ریشه ی حساس مانند استروفیتوم، آریوکارپوس، لوفوفورا، ازتکیوم و ابرگونیا، گلدانی به اندازه ی یک سایز بزرگتر از گلدان فعلی و متناسب با سایز گیاه انتخاب کنید. برای برخی گونه های مقاومتر مانند سرئوسها، اپونتیا و میرتیلوکاکتوس می توانید گلدان بزرگتری در نظر بگیرید. دقت کنید که گلدان انتخابی حتما دارای سوراخ های خروجی آب در کف آن باشد. اگر اینگونه نیست خودتان تعدادی سوراخ در کف آن به وجود آورید.

 

خاک مناسب:

انتخاب خاک مناسب برای کاکتوس ها شاید مهمترین نکته ای است که باید در نظر گرفت. فرمول های زیادی برای ترکیب خاک این گیاهان توصیه شده، ولی آنچه مهم است اینست که خاک این گیاهان باید زه کشی خوبی داشته باشد یعنی زیاد چسبنده نباشد و رطوبت را به مدت طولانی در خود نگه ندارد. در بخش آموزش تهیه خاک فرمول هایی توسط چند تن از پرورش دهندگان ارائه شده است.

 

خارج کردن گیاه از گلدان:

بهتر است دو روز قبل از تعویض گلدان به گیاه کمی آب دهید تا گیاه به راحتی از گلدان جدا شده و ریشه ها آسیب کمتری ببینند. برای خارج کردن کاکتوس از گلدان ابتدا با استفاده از روزنامه و با تا کردن آن نواری کاغذی درست کنید و با آن کاکتوس را نگه داشته و گلدان را وارونه کنید. اگر با این کار گیاه از گلدان خارج نشد به آرامی چند ضربه به ته گلدان بزنید. در صورتی که رشد ریشه ها به حدی باشد که مانع خروج کاکتوس از گلدان شود اگر گلدان سفالی بود آنرا با احتیاط بشکنید و اگر پلاستیکی بود با استفاده از چاقو و با احتیاط بدون اینکه به ریشه ها صدمه بزنید گلدان را ببرید.

IMG_1062
خارج کردن گیاه از گلدان

 

هرس کردن ریشه:

هنگامی که گیاه کاملا از گلدان خارج شد به آرامی مقداری از خاک اطراف ریشه را خالی کرده و اگر پوسیدگی در ریشه ها مشاهده کردید آن را برطرف سازید. در مورد هرس کردن ریشه نظرات بسیاری مطرح شده است. برخی از محققان براین باورند که ریشه های اصلی و کلفت گیاه (ساقه ی زیر زمینی) نقش مکنده نداشته و فقط به عنوان انتقال دهنده و ذخیره ساز عمل می کنند و این ریشه های مویرگی هستند که آب و مواد مغذی را از خاک جذب کرده و نقش اصلی را در تسریع رشد گیاه دارند. این محققان توصیه می کنند در هنگام تعویض گلدان کاکتوس ها، مقداری از انتهای ریشه های اصلی بریده شود تا رشد آن ها متوقف شده و در عوض ریشه های مویرگی بیشتری تولید شود تا جذب آب و مواد غذایی سرعت یابد. در مقابل عده ای هم این عمل را ریسک دانسته و توصیه نمی کنند. روش کار به این صورت است که برای گونه هایی مانند آریوکارپوس، لوفوفورا، توربینی کارپوس و ابرگونیا که ریشه ی کوتاهی دارند بعد از تمیز کردن خاک اطراف ریشه حدود یک چهارم ریشه ی اصلی بریده می شود و گونه های دارای ریشه ی بلند به نسبت مقدار بیشتری از ریشه قطع می شود. بعد از هرس کردن ریشه ی اصلی و مقداری از ریشه های فرعی، بسته به سایز ریشه اجازه دهید کاکتوس چند روزی در سایه بماند تا جای زخم ریشه ها اصطلاحا پینه ببندد. نگران از دست دادن آب گیاه نباشید چون کاکتوس ها مقاومت زیادی دارند.

من به شخصه این روش را امتحان نکرده و به افراد آماتور هم توصیه نمی کنم. در هر صورت بهتر است ریشه های مرده و فاسد را از گیاه جدا کرد تا باعث بروز بیماریهای قارچی در گیاه نشوند.

rootprune
هرس کردن ریشه
by www.kadasgarden.com
Astrophytum
هرس کردن ریشه
by www.kadasgarden.com
IMG_1045
هرس کردن ریشه

 

انتقال کاکتوس به گلدان جدید:

ابتدا در گلدان مناسبی که انتخاب کرده اید مقداری سنگریزه بریزید. این کار در صورتی که از زیرگلدانی استفاده می کنید حیاتی است. بعد مقداری از خاک کاکتوس بر روی سنگریزه ها ریخته و با استفاده از کاغذ روزنامه ی تاشده کاکتوس را در وسط گلدان قرار داده و نگه دارید، آنگاه شروع به ریختن خاک در اطراف ریشه ها کنید. بعد از ریختن خاک به آرامی به بدنه ی گلدان ضربه بزنید تا خاک در بین ریشه های گیاه پخش شود و در صورت نیاز دوباره خاک اضافه کنید. دقت کنید که تا حد امکان بدنه ی کاکتوس در درون خاک قرار نگیرد چون بعد از آبیاری امکان پوسیدگی گیاه وجود دارد. بعد از اتمام کار به آرامی خاک اطراف گیاه را فشار دهید تا خاک یکدست شود. هرگز خاک گلدان را بیش از حد فشرده نکنید.

بعد از اتمام عملیات تعویض گلدان، گیاه را به مکان قبلی انتقال داده و آنرا از تابش مستقیم آفتاب محافظت کنید. حدود یک هفته تا 10 روز هم از آبیاری آن خودداری کنید تا ریشه ها به خاک جدید عادت کرده و بازیابی شوند. بعد از این مدت آبیاری را از کم شروع کرده و به میزان مورد نیاز گیاه برسانید.

 

لطفا برای تقدیر ، تشکر و ابراز نظر مثبت یا منفی فقط از کلیدهای Like/Dislike استفاده کنید.  کامنت های اضافی، برای جلوگیری از بی نظمی حذف خواهند شد.

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

‫55 نظرها

  1. ممنون استفاده كرديم . فقط سوالي برايم پيش آمد كه گياهان كوچكي كه تازه خريداري شده هم به همين گونه تعويض گلدان شوند؟
    سوال ديگر كاكتوس هايي كه رشد كمي دارند تا چه وقت بايد در همان گلدان و يا با همان خاك بمانند؟

    1. گیاهانی که تازه خریداری می شوند به علت اینکه شرایط محیطیشان تغییر می کند نیاز به طی مدت زمانی برای انس با محیط جدید دارند. توصیه می کنم چند روزی به گیاه فرصت دهید تا به محیط خو گرفته و سپس در صورتی که به تشخیص خودتان نیاز به تعویض گلدان داشت اینکار را انجام دهید. روش تعویض گلدان هم همان است که در مقاله توضیح داده شد.

      در مورد سوال دوم:
      کاکتوس های کند رشد از آنجائیکه استفاده ی کمتری از مواد مغذی در خاک دارند ممکن تا سال های زیادی در یک گلدان نگه داری شوند و کمبودهای احتمالی عناصر موجود در خاکشان معمولا با کوددهی جبران می شود. یکی از دلایل عدم تعویض گلدان برای این گیاهان به نظر من ترس از دست دادن گیاه که معمولا کمیاب و گرانقیمت نیز هست می باشد.

  2. با سلام
    جتاب ذهاب سپاس از مطلب کاربردی و توضیحات کاملتون
    اگر گلدان با توجه به نکاتی که ذکر فرمودید نیاز به تعویض گلدان نداشته باشد، یعنی نه جایش تنگ باشد و نه ریشه هایش بزرگ شده باشند و صرفا جهت تعویض خاک و انتقال به گلدانی زیباتر این کار صورت بگیرد آیا به گیاه آسیبی خواهد رسید؟
    اگر ممکن است توضیحی در این زمینه بفرمایید.
    ممنون

  3. با سلام

    تعویض گلدان اگر اصولی و درست و در فصل مناسب انجام شود معمولا آسیبی به گیاه وارد نمی کند. ولی بهتر است تا زمانی که نیاز واقعی به انجام این کار نباشد از آن اجتناب شود. به نظر من کار درستی نیست که صرفا به خاطر زیبایی ریسک نابودی گیاهمان را بپذیریم. ارزش گیاه بسیار بالاتر از گلدانی که در آن قرار گرفته می باشد.

  4. با سلام.
    کاشت کاکتوسها در گلدانهای بزرگ (نسبت به اندازه گیاه) چه تاثیری بر رشد و گلدهیشون میزاره؟ و کدوم بهتره؟ بزرگ یا کوچیک؟
    مثل گلدونی که چندبرابر قطر گیاه دهنه داشته باشه و یا وقتی که از یک گلدون بزرگ برای کاشت چند کاکتوس استفاده میکنیم.

    1. سلام آقا هادی عزیز ، وقتی شما کاکتوسی را در گلدان بزرگ تر از میزان لازم بکارید کاکتوس تا مدتی رشد نمیکند و تلاش برای ریشه زایی بیشتر میکند . اگر گلدان مناسب باشد و مقداری بزرگتر از کاکتوس باشد این ریشه زایی بتدریج صورت میگیرد و رشد هم به خوبی میکند . ولی تجربه من اینست که کاکتوس فضای کوچک را دوست دارد و در گلدان های کوچک بهتر رشد می کند .

    1. salam :dada har vagt didi rishe az goldonet zadeh biron manzoram az sorakhayeh zireh goldon hast uon moge goldonet az rishe eshba shodeh va bayad avazesh koni hajme khodeh giyal moshakhas nemikone albate tajrobeyeh man migeh shayad asatid nazareh digeey dashteh bashan

  5. باتشکر از نظر شما دودوست عزیز،اول باید بگم که هنوز ریشه از ته گلدون خارج نشده، نکته بعدی در مورد نور کاکتوس هست که دوست عزیزمون تذکر داده اند باید بگم که متآسفانه توفصل سرما که کاکتوسم رو به داخل خونه اورده بودم ظاهرا نورش کم بوده وبه این شکل در اومده حالا اوردمش بیرون نورش بیشتر شده و داره ضخیم میشه، به نظر شما اون قسمتی که باریک شده اگه نور بخوره دوباره به حالت اولش برمیگرده یانه؟؟ممنون…..

  6. سلام دوستان من 2 ساله که کاکتوس نگهداری میکنم اما بیشترشون به علت پوسیدگی از بین میرن در حالی که اب رو کنترل میکنم مثلا دو 3 روز یه بار اب میدم اما کاکتوس های من رشد سریع ندارن یا اصلا رشد نمیکنن اگه بشه یه چند نکته بهم بگید تا درمورد پرورشش بیشتر بدونم و بتونم تکثیر کنم .اسمشونم نمیدونم فقط یکیش که اوپنتا هست
    خیلی علاقه دارم به کاکتوس اما چون این مشکلو دارم زیاد نمیخرم
    ممنون میشم کمک کنید

    1. سلام.از زهکشی خوب خاکتون مطمئنید؟….یا شاید ترکیبات خاک….اگه نور خوبه نباید مشکلی پیش بیاد.آفتاب غیر مستقیم.اما زیاد باشه.سایه زیاد خرابشون میکنه.سه روز یه بار زوده واسه آب.هفته ای یه بار.تازه تو تابستون.

    2. anahita_tn ممنون از کمک شما من تو هر دوره ی ابیاری مقدار کمی اب میدم تقریبا نصف اون چیزی که بقیه میدن
      کاکتوسام با این که سرحال هستن اما سریع رشد نمیکنن من خاک رو از خود گلخونه کاکتوس گرفتم نمیدونم اون طوری که من میبینم ترکیبش باید خاک برگ +شن دریا +کمی ماسه شسته نمیدونم خاک باغچه داره یانه

  7. سلام، اتفاقا اکثر کاکتوس هایی که من میشناسم به نور مستقیم نیاز دارن البته به مدت چند ساعت ، نمونه اش کاکتوس های خودم تابستون کلا تو نور مستقیم افتاب هستن خدارو شکر رشدشون هم عالیه….

  8. سلام
    من یه اچنوپسیس دارم خاکشو اردیبهش عوض کردم ولی چون تازه با ویکی کاکتوس آشنا شده بودم خاکشو زیاد سنگین کردم خاکش خیلیی سفت میشه رشدم نداره میخواستم بپرسم الان میتونم خاکشو عوض کنم یا باشه برا بهار؟؟

    1. سلام دوست عزیز سوالات خود را در بخش پرسش و پاسخ صفحه اصلی قرار بدهید تا دوستان بهتر بتوانند به شما کمک کنند
      لطفا در مورد شرایط دمایی، نحوه آبیاری، محل زندگی، و محیط نگهداری گیاه توضیح بدهید

  9. سلام دوستان

    من امروز برای گیاهانم تعویض گلدان انجام دادم ازانجا که در مطالب بالا در مورد هرس کردن ریشه نوشته شده بود و منم این کارو انجام دادم اما به اشتباه من ریشه های نازک رو چون خیلی زیاد شده بود با قیچی خیلی کم کوتاه کردم و بعد گیاه رو وارد گلدون کردم میخواستم ببینم امکان پوسییدگی هست چون من نذاشتم قسمت های بریده شده
    پینه ببنده و بعد گیاه رو وارد خاک کنم.
    ممنون میشم کمکم کنید.
    باتشکر

    1. شما اگر گیاه رو به مدتی آبیاری نکنید انشالله که مشکلی پیش نمی آید
      برای پوسیدگی نیاز به رطوبت طولانی است یکی از علت هایی که بعد از تعویض گلدان آبیاری نمی شود همین مورد است. تا ریشه های آسیب دیده فرصت داشته باشند که ترمیم شود.
      در کل لازم نیست اینقدر وسواس به خرج بدید

  10. سلام ، آقای ذهاب ، من امروز 7اسفند 93 تازه کاکتوس ها مو خریداری کردم و جاشون رو با کاکتوس های دیگه عوض کردم، ولی ازونجا که همدان سرده گلخانه م رو درب خاشو مسدود کردم واز یک روشنایی گاز برای گرما وشدت نورشون استفاده میکنم الحمدلله حال تموم کاکتوس ها خوبع، به قول رشماهم عمل کردم والان دمای گلخانه‌ای بنده بالای 15درجه سانتی گراده ، فقط جناب آقای ذهاب ، بنده میتونم الان جهت پیشگیری از بیماری از قارچ کش استفاده کنم یا هنوز احتیاج نداره،مرسی.

    1. به نظر من اگر از سلامت کاکتوس های مجموعتون مطمئن هستید و کاکتوس هایی هم که خریداری میکنید قبل از ورود به گلخانه بازرسی میکنید و از سلامتشون مطمئن میشید . نیازی به قارچ کش و پیشگیری نیست . مشکل از آنجایی شروع می شود که یک گیاه آلوده وارد گلخانه شود و این یعنی آلوده شدن همه کاکتوس ها در کمتر از یک ماه. اونوقت باید به فکر قارچ کش باشید

    1. سلام دوست عزیز
      معیار دقیقی نداره
      معمولا یک هفته آبیاری انجام نمی دهند ولی من به شخصه به اندازه یک بار آبیاری رو انجام نمی دهم و زمانی که برای بار بعدی کاکتوس های دیگر رو آبیاری می کنم این کاکتوس جدید رو هم آبیاری می کنم

  11. سلام من این کاکتوسو تازه خریدم هیچی هم دربارش نمیدونم میشه بگید چندساله هستش؟ باید گلدونشو عوض کنم؟ چندتا از بغلش دراومده باید جدا کنم ؟ی وری هم هست. ممنون میشم راهنمایی کنید .

    1. دوست عزیز سلام.
      برای کسب اطلاعات در مورد این کاکتوستون به لینک زیر مراجعه کنید:
      http://wikicactus.com/echinopsis-oxygona/
      در مورد تعویض گلدان هم بهتره فعلا عجله نکنید و بهتره به گیاهتون امسال رو اجازه بدین تا تو همین گلدون به زندگی خودش ادامه بده و اگر تا بهار سال آینده حس کردید که گلدان تنگ شده اقدام به تعویض گلدون کنید.
      در مورد اون جَست ها و بچهایی که الان کنار گیاهتون وجود داره بهتره از جدا کردنشون ممانعت کنید و بزارید در کنار مادرشون زندگی کنن، هرچند که هرکدوم از این جَست ها میتونن کاکتوس و مادری جدا باشن.
      درنهایت برای جلوگیری از بی نظمی و رسیدن به پاسخ در اسرع وقت، سوالاتتون رو تو بخش انجمن که لینکش رو براتون میزارم مراجعه کنید، موفق باشید.
      http://wikicactus.com/forumpress/

    1. سلام دوست عزیز
      اولا اینکه بهتره که سوالاتتون رو در بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید که به همین منظور قرار داده شده!
      در مورد سوالتون:
      من به شخصه اگر جاتون بودم این کار رو نمی کردم چون مقدار خاک نسبت به ریشه گیاهان زیاد است در نتیجه رطوبت خاک دیر تر از بین می رود و نیاز به توجه و دقت بیشتری در آبیاری است تا گیاه دچار پوسیدگی نشود.(البته چون گلدان سفالی هست یکم از این لحاظ احتمال پدید آمدن مشکل کمتر است)
      بگذریم از اینکه ریشه ها بعد از مدتی ممکن است در هم تنیده شود و رشد گیاه پایین بیاید(به دلیل حجم زیاد خاک) و …

      البته همه این معایب که گفتم به این معنی نیست که اگر از این گلدان استفاده کنید حتما دچار این مشکل ها می شوید.

  12. با عرض سلام و خسته نباشید. یه سوالی داشتم. آیا ضروریه ک بعد از خارج کردن کاکتوس از گلدان خاک قبلی رو از ریشه جدا کنیم یا اینکه میشه با همون خاک قبلی داخل گلدان جدید گذاشت و اطرفش رو با خاک جدید پر کرد؟

  13. سلام دوست عزیز
    با اجازه اساتید
    ضروری نیست که خاک قبلی رو کاملا از ریشه جدا کنید
    همین روشی که خودتون هم گفتید اشکالی نداره فقط یکم خاک جدید هم ته گلدان جدید بریزید بد نیست
    موفق باشید

    1. این نکته ها روهم رعایت کنین. زمان تعویض گلدون باید تابستون ودر فصل رشد باشه وتا دو روز اب ندین.این کیاه به محیط گرم علاقه داره دمای 24 تا32 رو .با پایین اومدن دما هم برگاش ریزش می کنه. با سردی هوا هردو سه هفته بهش اب بدین. نور کافی هم باید بهش برسه

  14. سلام من گلدون کاکتوسمو عوض کردم احساس کردم یکم از ریشش کنده شده میخواستم ببینم عیبی نداره؟ خراب نمیشه؟ بعد وقتی عوض کردم خاک خشک خشک بود بازم نباید تا ۱۰ روز اب بدم بهش؟

  15. سلام خسته نباشيد ببخشيد من گلدان يكي از كاكتوسهايي كه به تازگي گرفتمو عوض كردم و متوجه شدم كه كاكتوسو خيلي تو خاك فرو كرده بودن ساقشو كه احتمالا چون سنگين بوده براي اينكه سنگيني نكنه از انجايي كه شما گفتين بدنه كاكتوس تو خاك نباشه من تا جايي كه امكان داشت و سنگيني نميكرد بيرون از خاك گذاشتم و سوال من انكه الان اين قسمت كه قبلا تو خاك بوده رنگش روشن تره ولي تيغ هاي كوچيكشو داره خواستم بدونم من برگردونم دقيقا همانجا كه قبلا بود يا رنگش و تيغ ها به مرور زمان درست ميشه ؟ مرسي

دیدگاهتان را بنویسید

بستن